سبزتر میزبانی کنید: هفت قدم ساده برای مصرف کمتر آب، انرژی و پلاستیک در اقامتگاه
هر اقامتگاهی، از بوم‌گردی روستایی تا هتل کوچک شهری، هر روز آب و برق و گاز مصرف می‌کند و پسماند تولید می‌کند. صرفه‌جویی در این مصرف هم هزینه‌ها را پایین می‌آورد و هم به مقصدی که مهمانانتان برای دیدنش آمده‌اند احترام می‌گذارد. شورای جهانی سفر و گردشگری در راهنمای «مبانی پایداری هتل» می‌نویسد که آب به‌طور میانگین حدود ده درصد هزینه‌های تأسیسات هتل را تشکیل می‌دهد و تأکید می‌کند که در مقصدهای کم‌آب، اندازه‌گیری و صرفه‌جویی آب اهمیت ویژه‌ای دارد.
خبر خوب این است که بیشتر قدم‌های اول ساده و کم‌هزینه‌اند. این هفت قدم برای مهمان‌خانه، بوم‌گردی، هتل کوچک یا خانهٔ اجاره‌ای به یک اندازه کار می‌کنند.
۱. اول اندازه بگیرید
چیزی را که اندازه نگیرید، نمی‌توانید کم کنید. کتابچهٔ ممیزی طرح اروپایی «اکوهاستینگ» برای مدیران اقامتگاه‌ها پیشنهاد می‌کند کنتور آب را هر ماه بخوانید تا نشتی‌ها زود پیدا شوند، یا دست‌کم قبض‌ها را مرتب بررسی کنید. راهنمای شورای جهانی سفر و گردشگری هم پیشنهاد می‌کند مصرف را علاوه بر عدد کل، به ازای هر اتاق اشغال‌شده هم حساب کنید تا ماه پرمسافر و کم‌مسافر را منصفانه مقایسه کنید. یک جدول ساده با تاریخ، عدد کنتور آب، برق و گاز و تعداد شب‌های اقامت کافی است.
۲. نشتی‌ها را بگیرید و شیرها را اصلاح کنید
یک شیر چکه‌کن یا سیفون معیوب، بی‌صدا هر روز آب هدر می‌دهد. اگر عدد کنتور در شبی که هیچ مهمانی ندارید هم بالا می‌رود، احتمالاً جایی نشتی دارید. بعد از گرفتن نشتی‌ها، سراغ سردوش‌ها و شیرهای کم‌مصرف و سیفون‌های دو زمانه بروید. برای آبیاری باغچه هم آبیاری قطره‌ای و آبیاری در ساعت‌های خنک صبح یا عصر کمک می‌کند.
۳. حوله و ملحفه را هوشمندانه بشویید
رختشوی‌خانه یکی از پرمصرف‌ترین بخش‌های هر اقامتگاه است. راهنمای عملی مدیریت مسائل محیطی و اجتماعی در بخش اقامت، که در شبکهٔ «یک سیاره» منتشر شده، پیشنهاد می‌کند مهمانان را تشویق کنید حوله و ملحفه را بیش از یک بار استفاده کنند. این انتخاب را با یک کارت کوچک و محترمانه به خود مهمان بسپارید، نه به‌اجبار. فهرست ویژگی‌های اقامتگاه پایدار «تراولیست» هم شستن حوله و ملحفه در دمای ۶۰ درجهٔ سانتی‌گراد را از نشانه‌های صرفه‌جویی انرژی می‌داند. ماشین‌ها را هم فقط با بار کامل روشن کنید.
۴. انرژی را جایی که دیده نمی‌شود هدر ندهید
همان فهرست تراولیست چند کار روشن را نام می‌برد: لامپ‌های کم‌مصرف ال‌ای‌دی، کلیدهای کارتی که با خروج مهمان برق اتاق را قطع می‌کنند، ترموستات‌هایی که وقتی اتاق خالی است مصرف را پایین می‌آورند، عایق‌کاری دیوار و سقف، و وسایل برقی کم‌مصرف در اتاق‌ها، آشپزخانه و رختشوی‌خانه. اگر بودجه محدود است، از لامپ‌ها و تنظیم دمای اتاق‌های خالی شروع کنید؛ این دو معمولاً ساده‌ترین قدم‌اند.
۵. پلاستیک یک‌بارمصرف را از ساده‌ترین‌ها کم کنید
راهنمای شورای جهانی سفر و گردشگری پیشنهاد می‌کند از نی و همزن پلاستیکی شروع کنید، چون کمتر واقعاً لازم‌اند و حذفشان از همه سریع‌تر است. فقط به درخواست مهمان، مثلاً برای فردی دارای معلولیت، جایگزین قابل‌استفادهٔ دوباره یا کاغذی بدهید. همین راهنما هشدار می‌دهد که برخی جایگزین‌های به‌اصطلاح زیست‌تخریب‌پذیر فقط در کمپوست صنعتی تجزیه می‌شوند، پس پیش از خرید، کل چرخهٔ عمر جایگزین را بسنجید. قدم بعدی، به پیشنهاد فهرست تراولیست، ایستگاه پرکردن آب به‌جای بطری‌های پلاستیکی، ظرف‌های بزرگ قابل‌پرشدن به‌جای شیشه‌های کوچک شامپو و صابون، و ظرف و لیوان قابل‌شست‌وشو به‌جای یک‌بارمصرف است. گزارش مشترک برنامهٔ محیط زیست سازمان ملل و شورای جهانی سفر و گردشگری دربارهٔ پلاستیک‌های یک‌بارمصرف هم راهکارهای بیشتری برای این مسیر دارد.
۶. پسماند را تفکیک کنید و دور ریختن غذا را کم کنید
فهرست تراولیست برنامهٔ بازیافت برای دست‌کم چهار نوع پسماند، یعنی شیشه، کاغذ، پلاستیک و پسماند تر، را در اتاق‌ها، فضاهای عمومی و آشپزخانه پیشنهاد می‌کند. برای صبحانه و غذا هم یک سیاست ساده دربارهٔ پیشگیری و کاهش دورریز داشته باشید: مقدار را با تعداد مهمانان هماهنگ کنید، آنچه را بیشتر باقی می‌ماند یادداشت کنید و سفارش هفتهٔ بعد را بر همان اساس تنظیم کنید. خرید از تولیدکنندگان محلی هم در همین فهرست آمده است.
۷. مهمانان و تیم را همراه کنید
صرفه‌جویی بدون همراهی آدم‌ها دوام نمی‌آورد. راهنمای شورای جهانی سفر و گردشگری پیشنهاد می‌کند یک برنامهٔ اقدام با نقش‌ها و مسئولیت‌های روشن داشته باشید و پیشرفت را در طول زمان دنبال کنید. به هر نفر از تیم یک کار مشخص بسپارید، مثلاً خواندن کنتور یا بررسی شیرها هنگام نظافت اتاق. با مهمانان هم صادق و مهربان حرف بزنید: راهنمای شبکهٔ «یک سیاره» پیشنهاد می‌کند مهمانان را تشویق کنید هنگام ترک اتاق چراغ و کولر را خاموش کنند و پرده‌ها را ببندند. وقتی بدانند چرا، بیشترشان با کمال میل همراهی می‌کنند.
یک کار برای این هفته
همین هفته، در یک روز و ساعت مشخص، کنتورهای آب، برق و گاز را بخوانید و عددها را کنار تعداد شب‌های اقامت یادداشت کنید. یک شب هم که مهمانی ندارید، کنتور آب را شب و صبح بخوانید. اگر عدد تغییر کرده باشد، اولین کار ماه آینده‌تان را پیدا کرده‌اید.
منابع
- راهنمای معیار مبانی پایداری هتل، شورای جهانی سفر و گردشگری
- فهرست ویژگی‌های اقامتگاه، تراولیست، ۲۰۲۲
- کتابچهٔ ممیزی برای مدیران اقامتگاه‌های گردشگری در مناطق طبیعی، طرح اکوهاستینگ، ۲۰۲۳
- بازنگری در محصولات پلاستیکی یک‌بارمصرف در سفر و گردشگری، برنامهٔ محیط زیست سازمان ملل و شورای جهانی سفر و گردشگری، ژوئن ۲۰۲۱
- راهنمای عملی شیوه‌های خوب در مدیریت مسائل محیطی و اجتماعی بخش اقامت، شبکهٔ یک سیاره
مهمانان شاید کنتور شما را نبینند، اما حیاط سرسبز، آب تمیز و آسمانی که هنوز آبی است را به یاد می‌سپارند. سفرهای خوبی میزبانی کنید.
